[1] Να μιλήσουμε, Μαρία, για τα λάθη ή πιο σωστά, μιας και δεν σού αρέσει αυτή η λέξη, για τις επιβλαβείς συνήθειες των γονέων ή απροσεξίες γονέων; Ξεχωρίζεις πέντε ως τις πιο επικίνδυνες, αν δεν κάνω λάθος.
Ναι! Προκειμένου να αποφύγουμε τα πρέπει και δεν πρέπει, το δάκτυλο που υποδεικνύει το σωστό, ή το στυλό που κοκκινίζει τα λάθη, θα απευθυνθώ στους γονείς, επικαλούμενη προσωπικά τους αντίστοιχα βιώματα.
Θεωρώντας πως μια πρώτη συνήθεια, επιφορτισμένη αρνητικά και για εσάς τους ίδιους και για το παιδί σας είναι η πίεση στο ρυθμό του παιδιού, θα ρωτήσω:
Αλήθεια, εσείς πώς αντιδράτε όταν το αυτοκίνητο που ακολουθεί το δικό σας, κορνάρει επίμονα βιάζει το ρυθμό; Θα διατηρούσατε την ψυχραιμία σας;
Πώς θα σάς φαινόταν αν ο εργοδότης πίεζε καθημερινά το ρυθμό σας προς την γρήγορη περάτωση τής εργασίας; Θα μιλούσατε για εργασιακό bullying ή το λιγότερο για τοξικό περιβάλλον?
Ας μην ξεχνάμε πως το ίδιο το σχολείο βιάζει τον ρυθμό των μαθητών (και όχι μόνον των μαθητών) επιβραβεύοντας τον γρήγορο ως τον πιο καλό μαθητή.
Θα πράξετε και εσείς ομοίως;
Έχω την εντύπωση Μαρία, πως αυτή η πίεση ασκείται κατά λάθος από τους γονείς και σε παιδιά μεγαλύτερης ηλικίας.
Δηλαδή, τι εννοείς;
Πότε θα παντρευτείς, πότε θα βρεις μια καθωσπρέπει εργασία, πότε θα πάρεις το πτυχίο σου; κ.α.
Αλήθεια είναι! Θέλει μεγάλη προσπάθεια και διαρκή εγρήγορση για έναν γονέα να εγκαταλείψει συμπεριφορές που είναι συνδεδεμένες με το νοιάξιμο και την φροντίδα του παιδιού του. Ας μην ξεχνάμε πως η προνοητικότητα και το άγχος είναι μέσα στο DNA του γονέα (τουλάχιστον του Έλληνα γονέα).
Ο σεβασμός στον ρυθμό του παιδιού είναι το Α και το Ω για την μετέπειτα επικοινωνία σας, για το χτίσιμο της αυτοεκτίμησης του, κυρίως και πρωτίστως της σχέσης σας.
Ας συνεχίσουμε! Ποια θα μάς έλεγες ως δεύτερο λάθος των γονέων;
Την σύγκριση με τα άλλα παιδιά
Πώς θα σάς φαινόταν αν ο σύζυγος σας σάς συνέκρινε με μια συνάδελφο του ή μια φίλη σας; Θα έβαζε μέσα σας ένα μικρό σποράκι αμφισβήτησης περί της αγάπης του και της επιθυμίας του για εσάς; Θα έχτιζε άθελα του τη ζήλια σας προς την άλλη γυναίκα; Θα σάς απομάκρυνε; Θα σάς ανάγκαζε σε συμπεριφορές άγαρμπες, επιθετικές προκειμένου να διεκδικήσετε τα εχέγγυα τής αγάπης του;
Δεν χρειάζεται να το συγκρίνετε θα το κάνει μόνο του. Θα έχει άπειρες ευκαιρίες να συγκρίνει τον εαυτό του με τους συμμαθητές του, τους φίλους του, τους συγγενείς του.
Εσείς οφείλετε να τού διδάξετε τη σύγκριση με τον ίδιο του τον εαυτό (πως εξελίσσεται) και να ενθαρρύνετε την πορεία προς τον εκάστοτε στόχο του.
Μια τρίτη ενοχλητική συνήθεια;
Μια τρίτη ενοχλητική συνήθεια είναι η χρήση των ‘’ορφανών’’επιθέτων, εκείνων που αφορούν σε όλη την προσωπικότητα ή τον χαρακτήρα του παιδιού σας, εκείνων που δεν συνοδεύουν κάποιο ουσιαστικό..
Πώς αντιδράτε, όταν κάποιος σάς χαρακτηρίσει αφιλόξενο ή τσιγγούνη ή ακοινώνητο ή τοξικό; Τι περιθώρια εξέλιξης και περαιτέρω κοινωνικοποίησης μαζί του σάς δίνουν αυτοί οι χαρακτηρισμοί;
Τι περιθώρια εξέλιξης έχει ο τεμπέλης Κωστάκης να αλλάξει; Στην καλύτερη περίπτωση να γίνει λιγότερο τεμπέλης; ή να αναγάγει την τεμπελιά του σε στάση -φιλοσοφία ζωής.
Τι κίνητρο προσφέρετε στον έξυπνο Βασίλη να διαβάσει; Μάλλον μηδαμινό; Από την στιγμή που τον έχετε βαπτίσει έξυπνο τού έχετε περάσει και τον φόβο της αποκάλυψης του αντιθέτου. Οπότε, κάθε απόπειρα μελέτης είναι επικίνδυνη για τον μικρό Βασιλάκη.
Πώς προδιαγράφετε το μέλλον τής πάντα επιμελούς Ελενίτσας αν όχι ενός κοριτσιού με μόνιμη εσωτερική πίεση να στέκεται στο ύψος τής εικόνας της και να μην απογοητεύει τους άλλους;
Τα επίθετα που απευθύνονται σε όλον τον χαρακτήρα, την προσωπικότητα ενός παιδιού είναι αφοριστικά. Γίνονται ρόλοι τους οποίους το παιδί ντύνεται και τους κουβαλά, στολές που βαραίνουν την κορμοστασιά του και λυγίζουν τα πόδια του.
Ας περάσουμε και στην τέταρτη συνήθεια των γονέων
Σε ό,τι αφορά τα μικρά παιδιά το ερώτημα «γιατί το έκανες αυτό;» είναι ανούσιο και επιβλαβές..
Εσείς για ποιο λόγο πίνετε ένα ουισκάκι κάθε βράδυ ή τρώτε μια μίνι σοκολατίτσα πριν κοιμηθείτε; Για ποιο λόγο δεν πηγαίνετε για τους τακτικούς ελέγχους στον γιατρό σας; Είστε σίγουροι ότι οι απαντήσεις που θα δώσετε, σάς πείθουν;
Πράγματι, θεωρείτε πως το «γιατί» οξύνει την κρίση του παιδιού και προάγει έναν διάλογο ώριμο? Γιατί μού λες ψέματα παιδάκι μου; να πας στο δωμάτιο σου να σκεφτείς γιατί το έκανες αυτό.. γιατί δεν μπορείς να συγκεντρωθείς; Γιατί αγόρι μου τρως τα νύχια σου;
Ειλικρινά, με το χέρι στην καρδιά, θεωρείτε πως το 6χρονο, ένα 10χρονο παιδί μπορεί να έχει τέτοια συνείδηση του εαυτού του, ώστε να απαντήσει στις παραπάνω ερωτήσεις και βρει το ακριβές αιτιολογικό μοντέλο και στη συνέχεια να τροποποιήσει την συμπεριφορά του; Αλλά ακόμη και έναν έφηβος – ο οποίος έχει αναπτύξει την κρίση του και την εμπιστεύεται- θεωρείτε πως μπορεί να σάς απαντήσει στο ερώτημα: «γιατί χαζεύεις τόσες ώρες στο Instagram;»
Μήπως αυτό είναι δική σας υπόθεση, συζήτηση με τον άλλον γονιό ή ένα σοβαρό αίτημα που καλείται να απαντήσει εξατομικευμένα ο παιδοψυχολόγος;
Το πιο ενοχλητικό ωστόσο λάθος των γονέων;
….όταν ο γονέας μειώνει την αυθεντία του δασκάλου, είτε είναι στο σχολείο, είτε στο άθλημα ή στην μουσική ή σε όποια άλλη δραστηριότητα. Εσείς, πως θα νιώθατε αν στον εργασιακό σας χώρο, συνασπιζόντουσαν οι υφιστάμενοι σας εναντίον σας;
Τι κερδίζετε με το να μειώνετε τον δάσκαλο του σχολείου στα μάτια του παιδιού; Άκομψη, ενοχλητική και ανταγωνιστική συνήθεια η οποία θα επιστρέψει εναντίον σας.
Αντιλαμβάνεστε πως συμμαχείτε μαζί του εναντίον μιας θεσμοθετημένης εξουσίας- προς την οποία μάλιστα επιμένετε να είναι συνεπές( διάβασε, ξύπνα στην ώρα σου, πρέπει να πας στο σχολείο, να μην αργείς κατά την έλευση σου, κ.λπ);
Συνειδητοποιείτε τις αντιφάσεις του λόγου σας;
Συνειδητοποιείτε πως εκφέρεστε εναντίον ενός φορέα της γνώσης;
Τι καταλαβαίνει το παιδί; «τελικά, τι είναι το σχολείο, εφόσον έχει ανίκανους ή προβληματικούς – κατά τους γονείς μου- δασκάλους; Γιατί να πάω; Δεν μού χρειάζεται»
Τι διδάσκετε στο παιδί σας; α)Κατ’ αρχάς τού διδάσκετε εμπράκτως το δικαίωμα στον μη σεβασμό προς τον άλλον, β) την απαξίωση στον φορέα της γνώσης, επομένως και στην γνώση, δεδομένου ότι τα παιδιά συνήθως ταυτίζουν την γνώση με τον δάσκαλο. Παράλληλα γ)τού διδάσκεται τον τρόπο της υπόγειας συμμαχίας ενάντια σε κάποιον ‘’ανώτερο’. Οπότε, μην απορήσετε αν κάποια στιγμή απαξιώσει το σχολείο και την γνώση, αν κάποια στιγμή συμμαχήσει με κάποιο τρίτο πρόσωπο εναντίον σας…
Έχω την αίσθηση και από άλλες μας εκπομπές ότι αγκαλιάζεις με ένα τρυφερό τρόπο τους εκπαιδευτικούς…
Είναι οι μοναδικοί επαγγελματίες που βλέπουν το παιδί μας σε περιβάλλον όπου εμείς, ποτέ δεν θα το δούμε: σε μια μεγάλη ομάδα, με πολλά παιδιά, για πολλές ώρες κάθε ημέρα.. εσείς ως γονείς αυτό θα το ζήσετε σε ένα πάρτι, για λίγες ώρες και ενδεχομένους με τους αγαπημένους του φίλους ή έστω με το δικαίωμα να αποχωρήσετε από το πάρτι. Οι εκπαιδευτικοί βλέπουν και νιώθουν το παιδί κάθε ημέρα σε συνθήκες, στις οποίες εκείνο βιώνει την αδυναμία ή την δύναμη, την ματαίωση ή την περηφάνεια από τον ίδιο του κατ’αρχάς τον εαυτό του και όχι μόνον..
Πώς να μην υποκλιθείς σε αυτόν τον ρόλο; Και δη όταν γνωρίζεις ότι είναι χαμηλώς αμειβόμενος και πολλαπλώς φορτισμένος με τις νέες διατάξεις και τυπικές ως προς το κράτος υποχρεώσεις τους.
Δυστυχώς η διαδικτυακή εκπαίδευση, καλλιέργησε σε αρκετούς γονείς κάποια ανταγωνιστική, επικριτική, αρνητική διάθεση ως προς τους δασκάλους κατατργώντας την ελάχιστη ενσυναίσθηση, καταργώντας την απλή λογική που λέει ότι όλοι μας εργαζόμαστε, συνεργαζόμαστε, φροντίζουμε το παιδί. Ο καθένας από το πόστο του (γονείς, εκπαιδευτικοί σχολικών κ εξωσχολικών μαθημάτων, ψυχολόγοι, λογοθεραπευτές , εργοθεραπευτές κ.α).
Όλοι μας υπηρετούμε το παιδί, το μέλλον!!
Η ιστορία, ωστόσο, Μαρία έχει καταδείξει πως κάποιοι δάσκαλοι δεν στέκονται σωστά στο ύψος του έργου τους.. Σε αυτή την περίπτωση τι πρέπει να κάνει ένας γονιός;
Αν σάς απασχολεί κάποια συμπεριφορά του δασκάλου του σχολείου, ας το μοιραστείτε με τον σύντροφο σας, ενδεχομένως με τους άλλους γονείς και αν το κρίνετε σοβαρό, ας το επικοινωνήσετε στον σύλλογο γονέων ή στον διευθυντή του σχολείου. Όχι στο παιδί σας.
Σε ό,τι αφορά τους δασκάλους των εξωσχολικών δραστηριοτήτων, οφείλετε ως γονείς προτού εγγράψετε το παιδί σας, να τους συναντήσετε, να ρωτήσετε την παιδαγωγική τους μέθοδο, ενδεχομένως να παρακολουθήσετε και ένα μάθημα τους αν είναι δυνατόν. Και αν στην πορεία της μαθητείας του παιδιού σας, διαπιστώσετε κάτι ανησυχητικό ή πως το παιδί σας αντιδρά με τον δάσκαλο κατ’ επανάληψιν, μπορείτε να αποχωρήσετε χωρίς θόρυβο, χωρίς να τον υποτιμήσετε.
[1]
Απόσπασμα από την ραδιοφωνική εκπομπή :«Αχ να ήταν εύκολα τα λόγια!» του Αλέξανδρου Χατζημιχάλη (www.aldjust.gr) με την Μαρία Βακάλη, η οποία προβλήθηκε στον Επικοινωνία 94 Fm και στο Δημοτικό Ραδιόφωνο Ηρακλείου Αττικής, στις 26/3/2026.
Αν επιθυμείτε, μπορείτε να ακούσετε την εκπομπή στο Μαρια Βακαλη – YouTube